‘Vrede en alle goeds’ is een zeer bekende zegen die franciscaans geïnspireerde mensen uitspreken. Maar wat betekent die wens nu eigenlijk in deze tijden waarin oorlogen, conflicten, groeiende polarisatie en onverdraagzaamheid het nieuws lijken te beheersen. De redactie van het KNR Bulletin gaat in dit Franciscusjaar in gesprek met enkele mensen om dit uit te vinden.
In het eerste nummer een gesprek met pater Roland Putman, franciscaan in het Stadsklooster San Damiano in ’s-Hertogenbosch. Onze afspraak is juist op de maandag na het weekend dat de VS en Israël zijn gestart met grootschalige aanvallen op Iran. Vrede lijkt op dit moment heel ver weg.
Roland Putman antwoordt daarop: “De vraag is wat we onder vrede verstaan. Wat bedoelt Jezus als hij zegt ‘Mijn vrede laat ik u, Mijn vrede geef ik u.’ Gaat het dan om afwezigheid van oorlog of bedoelt hij de vrede in ons hart? Vrede in jezelf betekent niet meegaan in de spiraal van geweld, maar het behouden van innerlijke rust te midden van conflicten. Je moet voorkomen dat je meegaat in de gevoelens van wraak en haat ook als iemand vijandig is tegenover jou of mensen die je liefhebt. Het is daarvoor belangrijk om te luisteren en de oorzaak van boosheid van de ander te begrijpen voordat je reageert.”
Investeren in vrede
Met enkele voorbeelden laat hij zien dat belangrijk is te zoeken naar creatieve oplossingen en te investeren in vrede voordat conflicten escaleren. Investeren in klimaat en ontwikkelingssamenwerking hebben op de lange termijn meer effect dan investeren in bewapening is broeder Roland van mening: “Als we al ons geld investeren in wapens in plaats van in het behouden van de aarde wat hebben we dan eigenlijk nog te verdedigen. Oorlogen ontstaan vaak vanuit een schaarste aan water, voedsel of land. Als je die kunt voorkomen, voorkom je oorlogen.”
Het is ook de vraag wat vrede ons waard is en in hoeverre we zelf verantwoordelijkheid willen nemen en in actie komen. “Dit vraagt niet alleen moed, maar ook liefde voor de ander. Vrede begint al door alert te zijn op wat er in je omgeving gebeurt. Maar het vraagt ook het erkennen van de pijn en frustratie van anderen.”
Rol van kerken, stilte en gebed
Volgens broeder Roland spelen kerken hierin ook een rol. “De kerk is de plek waar mensen kunnen spreken over hun emoties en gevoelens van boosheid en onmacht en frustratie zodat zij er niet mee rond blijven lopen. Ook dat is werken aan de-escalatie en vrede.” Daarnaast zijn stilte en gebed belangrijk. Broeder Roland verwijst hierbij ook naar Franciscus.
“Daarom is ook het gebed belangrijk om steeds opnieuw terug te keren naar die vrede van Christus. Ook Franciscus trok zich terug om de rust te vinden en terug naar God te keren en zich bewust te worden van dat er Iemand is die liefdevol naar ons kijkt. En zo zouden we ook naar anderen moeten kijken. God ziet hoe mensen elkaar pijn doen en ziet ook hoe wij lijden aan die pijn van conflicten en worstelen met onze boosheid, maar hij veroordeelt ons niet. Dat besef kan ons kracht geven om die boosheid los te laten.”
Lees het hele Interview met Roland Putman ofm