Vandaag, 24 februari, is het precies vier jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel. Zuster Alfonsa (Iryna) Karapata, provinciaal overste van de Missionarissen van de Allerheiligste Verlosser, in Lviv, lid van de UCESM, schreef, om dit moment te gedenken, de volgende brief:
Glorie aan Jezus Christus!
Beste zusters, broeders, vrienden en weldoeners,
Slechts enkele uren scheiden ons van die treurige ochtend die het leven van de Oekraïners en de wereld voorgoed heeft veranderd. Ik wil deze laatste uren gebruiken om terug te blikken op de gebeurtenissen die het begin markeerden van ons collectieve leed en onze gezamenlijke veerkracht.
Op 24 februari 2022, om 03:40 uur Kyiv-tijd, staken de eerste kilometerslange colonnes Russisch militair materieel vanuit verschillende richtingen – het noorden, oosten en zuiden – de staatsgrens van Oekraïne over. Om 04:50 uur kondigde de Russische dictator het begin aan van een zogenaamde “speciale militaire operatie”. Om 05:00 uur schokten de eerste raketaanvallen en explosies de vredige steden. Om 06:45 uur nam president Volodymyr Zelensky zijn eerste videoboodschap aan de natie op, waarin hij de afkondiging van de staat van beleg aankondigde. Oekraïne werd wakker met het geluid van sirenes, het gebulder van explosies en een staat van totale onzekerheid.
Westerse inlichtingendiensten schatten het aantal invasietroepen op 175.000 tot 190.000 man. Die nacht trokken 3.000 tanks en meer dan 7.000 gepantserde gevechtsvoertuigen Oekraïne binnen. De mensen in de grensdorpen werden vrijwel onmiddellijk bezet. Zware militaire colonnes reden arrogant langs hun huizen en deden de ramen en deuren van onze woningen trillen. Maar ondanks de verlammende angst vonden de Oekraïners de buitengewone kracht om naar buiten te gaan en de gewapende vijand onder ogen te zien, waarbij ze weerstand boden met hun loutere aanwezigheid, hun woorden en een onverzettelijk verlangen naar vrijheid.
Probeer vandaag, terwijl u uw ochtendkoffie drinkt, even in te leven in de ervaring van miljoenen Oekraïners op die ochtend in 2022. Stel u deze korte maar verwoestende zin voor: “Word wakker, de oorlog is begonnen.” Hij is zo kort, maar vernietigt onmiddellijk iemands hele levensperspectief. In één enkel moment beseft u dat uw notitieboekje – vol met plannen voor de komende maanden, missies of retraites – geen betekenis meer heeft. Vanaf dat moment leeft u in kleine stapjes: van de ene slok koffie naar de andere, van minuut tot minuut. En zelfs als we proberen te glimlachen, blijft de gruwel van de aanwezigheid van het kwaad ons pijnlijk duidelijk.
Het is onmogelijk om op zulk nieuws voorbereid te zijn. Ik hoorde het om 05:30 uur ’s ochtends voor de spiegel in mijn cel, waar ik me zoals gewoonlijk klaarmaakte voor een nieuwe dag. Sommigen werden gewekt door sirenes, anderen door explosies… Ik moet bekennen dat dit nieuws mijn gebed radicaal heeft veranderd: elk woord werd niet alleen aandachtig, maar ook een smeekbede. Uiteindelijk veranderden onze dagen en nachten in die eerste weken in een onophoudelijk gebed dat tot op de dag van vandaag voortduurt. Wij geloven dat de Heer met ons is in de duisternis van deze nacht van oorlog. Hij is naast onze verdedigers in de modder en vochtigheid van de loopgraven; Hij is in de fantoompijn van degenen die ledematen hebben verloren; Hij is in het lijden van degenen die leven met het verlies van hun dierbaren; Hij is naast onze gevangenen die onbeschrijfelijke martelingen ondergaan. In deze tijden ontdekken we een nieuw beeld van God: Degene die het kruis niet verklaart, maar er zelf aan hangt.
Al mijn broeders en zusters hebben hun eigen verhaal over de ochtend van 24 februari. 24 februari. Deze herinnering zal, als een stigmata, door miljoenen Oekraïners door de jaren heen worden gedragen. De grootschalige Russische invasie van Oekraïne is nu alweer vier jaar aan de gang. Dit betekent 1461 dagen van een slopende strijd voor het recht om een soevereine, onafhankelijke staat te zijn – voor het recht om Oekraïners te zijn en baas in eigen huis. Vandaag, om 03:40 uur, worden in veel van onze kerken heilige liturgieën gevierd voor een rechtvaardige vrede en overwinning. We herdenken met eer en dankbaarheid de honderdduizenden die hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid. En we zijn ieder van jullie die ons steunt, dagelijks bidt en ons helpt vol te houden oprecht dankbaar.
De realiteit waarin we leven
De waarheid is dat vier jaar oorlog uitputtend zijn. Deze winter, met strenge vorst tot -28 graden, is een ware beproeving geweest voor onze verdedigers en voor miljoenen Oekraïners. Door Russische aanvallen op elektriciteitscentrales hebben mensen opnieuw hun licht en warmte verloren. De afgelopen weken heeft de vijand elke dag de hoofdstad en andere steden aangevallen. Volgens statistieken hebben alleen al in deze korte periode tot 600.000 inwoners Kiev verlaten. In de hoofdstad zaten mensen dagenlang zonder elektriciteit, en op sommige plaatsen zelfs wekenlang. De situatie is net zo kritiek in het zuiden en noorden van Oekraïne, met name in Tsjernihiv, waar onze broeders en zusters dienen. In het westen bedraagt het tekort aan elektriciteit momenteel 17 uur per dag.
De prijs van vrijheid in cijfers
Van de 60 grote gewapende conflicten in de moderne tijd is de oorlog in Oekraïne de bloedigste wat betreft het aantal slachtoffers. Achter deze cijfers gaan levende lotgevallen schuil: Sinds 2022 zijn meer dan 150.000 Oekraïense militairen en burgers omgekomen (waaronder ongeveer 1.000 kinderen). Meer dan een half miljoen mensen worden vermist, onder wie onze familieleden en kennissen.
Verschillende honderd duizend zijn gewond geraakt en verminkt door de oorlog. Tot 8.000 militairen en tot 16.000 burgers worden gevangen gehouden door Rusland, waar ze worden onderworpen aan marteling, en soms de dood. Meer dan 20.000 kinderen zijn ontvoerd en illegaal gedeporteerd naar de Russische Federatie.
Deze cijfers zijn niet alleen statistieken; ze getuigen van de ongelooflijke prijs die we voor onze onafhankelijkheid hebben betaald. Uw steun op alle niveaus blijft van cruciaal belang voor het voortbestaan van miljoenen mensen. We beseffen dat deze oorlog nog jaren kan duren. De oorzaak ervan is niet de propagandistische mythe over de “aanpak van de NAVO” of de “bescherming van Russischtaligen”. Het doel van de agressor is de volledige vernietiging van Oekraïne als zodanig: onze identiteit, cultuur, zeggenschap, soevereiniteit en godsdienstvrijheid.
Ons verzet
Vandaag de dag bevinden zich meer dan 700.000 bezettingstroepen op ons grondgebied. Dagelijkse verwoestingen, drone-aanvallen en terroristische aanslagen (waarvan de laatste enkele dagen geleden Lviv op zijn grondvesten deed schudden) wijzen erop dat de oorlog zal voortduren zolang Rusland over de middelen beschikt om te vechten. We begrijpen dat als we ophouden ons te verdedigen, we simpelweg zullen ophouden te bestaan en het lot van Europa in gevaar zal komen.
Daarom blijven we ons verzetten en vechten voor onze vrijheid en die van u. Wij geloven dat er een tijd zal komen dat de oorlog eindigt en dat er een rechtvaardige vrede zal heersen, waar elke Oekraïner oprecht naar verlangt.
Wij danken ieder van u die gedurende deze vier jaar van totale oorlog onvermoeibaar aan onze zijde heeft gestaan: door gebed, oprechte medeleven en concrete hulp. Uw solidariteit in deze moeilijke tijd is voor ons een bron van grote steun. Uw herinnering aan ons en uw gebeden zijn een noodzakelijke voorwaarde voor het tot stand komen van vrede. Wij danken God voor u allen en vertrouwen ons toe aan uw gebeden.
Zr. Alfonsa (Iryna) Karapata,
provinciaal overste van MSsR
Lviv, 24 februari 2026