Broeder Theo van den Boer is districtsoverste van de Broeders van Onze Lieve Vrouw van Lourdes. Bij sommigen bekend als de Broeders van Dongen. Een gesprek met hem over hoop.
Wat is hoop eigenlijk?
Hoop is een van de drie goddelijke deugden. In onze Regel staat dat de hoop een van de drijfveren was van onze stichter. Het is tegelijkertijd afwachten en een uitdaging. Je werkt aan iets, je weet niet zeker of het vrucht zal dragen, maar je hebt wel een verwachting. Het is zinvol waar je mee bezig bent, ook als het uiteindelijk niet zal lukken. Een voorbeeld is onze stichting in Ethiopië, waarvan we ook nog niet weten of het een succes zal worden. Toch doen we het vanuit de hoop dat het zinvol is. Een ander voorbeeld is het intreden in een congregatie. Toen ik begon had ik veel hoop, er was ook onzekerheid, en ik ging een avontuur aan. Hoop is dan dat je eraan durft te beginnen, terwijl je niet zeker weet of het ook je weg blijkt te zijn. Hoop doet je actief investeren, voor een positief resultaat voor andere mensen.
Wat is de relatie tussen geloof, liefde en hoop?
Jezus Christus is de sleutelfiguur. Onze goede werken zijn gericht op de evangelische opdracht. We brengen armen, gebrekkigen de liefde van Christus. Hopen is weten dat de liefde die we praktiseren, gestalte krijgt. Het is geen zeker weten, maar een vertrouwen. Het is reikhalzend vooruitzien naar iets. Dat reikhalzende houdt in dat je een eigen betrokkenheid hebt. Het gaat over jezelf. Je investeert in iets, je probeert er iets van te maken. Als je daarmee bezig bent, maakt dat je tot een hoopvol, actief mens. Daarmee is hopen een verlangen dat actie impliceert.
Waarom is hoop belangrijk?
Zonder hoop is het hopeloos, dan heb je geen uitzicht. Hoop maakt het leven rijker en zinvol. Voor armen is hoop zeer belangrijk. Het geringste dat ze krijgen, geeft weer hoop dat ze verder kunnen leven. Dak- en thuislozen vertellen je dat. Een klein gebaar van hulp, dat op zichzelf veel te klein is om hen te redden, geeft hun weer de kracht om door te gaan. Ze worden zelf meer actief. Ze bidden ook om steun.
Ben je weleens wanhopig?
Nee, eigenlijk nooit. Dat zit niet in mij. Soms ben ik wel teleurgesteld. Wanneer ik zie dat iemand wanhopig is, probeer ik toenadering te zoeken, begrip te tonen. Het hangt van de situatie af. Als je praktisch kunt helpen, is het gemakkelijk. Het is belangrijk dat je ernaast probeert te staan, op hetzelfde niveau. Ik heb in de psychiatrie gewerkt. Daar is de nood niet materieel. Wat je dan probeert, is naast de ander te gaan staan, en kracht over te brengen.
Het thema van dit Jubeljaar is Pelgrims van Hoop. We zijn dus pelgrims, onderweg. Waar zijn we naar toe onderweg?
We zijn inderdaad pelgrims. We gaan op weg, om mensen te ontmoeten. Bij een pelgrimage moet je je richting bepalen en koers houden. Je komt op kruispunten, waar je een bepaalde kant op moet gaan. Je moet dan een richting kiezen. Het is beter een kant op te gaan die misschien niet de kortste weg is, dan in onzekerheid op het kruispunt te blijven zitten. Je gaat met vallen en opstaan, en soms ga je via een omweg. Vertrouw er maar op dat je uitkomt waar je moet zijn.