Vastenmeditaties 2020

Jaarthema: Omgaan met verschillen

Het jaarthema van de KNR is dit jaar ‘omgaan met verschillen.’ Omgaan met verschillen heeft onder andere te maken met open staan voor het anders zijn van de ander en met het je onthouden van vooroordelen. De vastentijd is misschien bij uitstek de tijd om ons daarin te oefenen. De KNR heeft zeven religieuzen gevraagd ons daarbij te helpen. Zij schreven een korte meditatie en gebed bij een bijbelcitaat en bieden ons daarmee een handreiking bij het beter leren omgaan met verschillen. 

Zevende meditatie:

 

Als het botst in mijn gemeenschap 

 

Bijbeltekst 

Alleen als jullie vertrouwen hebben, houden jullie stand. (Jes.7,9)

Met als ondertitel woorden van onze regelvader Augustinus:

‘Als je de gevoelens van je broeder niet kunt zien, hoe komt het dan dat je de genegenheid van de broeder met genegenheid beantwoordt? Is dat niet omdat je gelooft in wat niet te zien is?’

 
Meditatieve beschouwing 

Voor ons Norbertijnen is Augustinus een belangrijke bron van inspiratie. Hij is immers onze regelvader. Hij wijst ons wegen voor de inrichting van het dagelijks leven. Zo laat hij ons weten dat trouw de belangrijkste kwaliteit van verbondenheid en concreet samenleven is. Trouw is immers standvastig in elkaar geloven. Juist omdat je als medebroeders er nooit in zult slagen elkaar door en door te kennen, blijft de een voor de ander in wezen een geheim. Om de verhouding dan toch vol te blijven houden, is er trouw nodig: het blijven geloven in de ander, je overgeven aan de ander.

Naast trouw geldt eerlijkheid als een belangrijk uitgangspunt. Je moet elkaar de waarheid kunnen zeggen, in de traditie de broederlijke vermaning (correctio fraterna), niet alleen door het goede voorbeeld te geven, maar ook door elkaar terecht te wijzen.

Ik realiseer me als abt van de gemeenschap van Berne dat de woorden van de profeet Jesaja en de daarop gebaseerde mijmeringen van Augustinus in de praktijk van alle dag toch minder eenvoudig zijn dan ze misschien op het eerste gezicht lijken. Mensen van verschillende leeftijden die het dagelijks leven en werken met elkaar delen. De ene groep die mede op de barricaden heeft gestaan om de verworvenheden van Vaticanum II een plaats te geven. De andere groep die Vaticanum II enkel kent van horen zeggen en er derhalve heel andere gedachten en gevoelens bij heeft. De oudere medebroeders die zijn opgegroeid binnen een sterke religieus kerkelijke sfeer, de nieuwe generatie die dat leven van huis uit nauwelijks heeft leren kennen.

En deze verschillen komen bij elkaar onder een en hetzelfde dak, waaronder iedereen met een oprechte intentie wil samenleven in de dagelijkse praktijk. In gemeenschap met de God van alle leven, in gemeenschap met mensen die omwille van eenzelfde ideaal dat dak met elkaar willen delen en in gemeenschap met een kwetsbare omringende samenleving.

En van tijd tot tijd botst het dan. De dagelijkse gebedsmomenten zijn daarin een duidelijk en sprekend voorbeeld. Is de regelgeving bepalend of mag en kan ook het gevoelen rondom datgene wat herdacht en gevierd wordt als uitgangspunt gelden. Ik voel en ervaar ook bij en in mijzelf de spanning in deze. Verschillen zijn aanwezig en vragen om ruimte en verdienen zo'n ruimte ook. Het wordt naar mijn eigen beleven gevaarlijk als  een claim wordt gelegd en slechts één richting voor vorm en inhoud als waar en heiligmakend wordt gezien. Ik ben van mening dat we met en bij elkaar verschillen moeten accepteren en daarin ook ruimte moeten geven aan elkaar. De breedte van de geboden ruimte bepaalt mede de kracht van de gemeenschap.

Ik ben blij dat in de afgelopen jaren het individu meer ruimte heeft gekregen binnen het religieuze gemeenschapsleven. Tegelijkertijd echter kan niet ontkend worden dat hiermee het gemeenschappelijke aspect soms wel eens onder (te) grote druk is komen te staan en in de dagelijkse praktijk ook staat.

De vastentijd is een periode van stilstaan, overwegen en herbezinnen.  Dit jaar kennen we wel een heel bijzondere veertigdagentijd. Ogenschijnlijk en gevoelsmatig lijkt een virus veel verschillen te overwinnen. Een mooi leerproces: omgaan met verschillen.

Afsluitend gebed 

Er is hoop, zolang er mensen zijn die met verschillen weten om te gaan
die niet ten onder gaan in wanhoop, opkomen voor de kwetsbare.
Hoeders van leven zijn, oases in deze wereldtijd.
Help mij kijken en luisteren, opdat ik zie en hoor
En zo groei in geloven wat niet te zien is.

 

Over de maker

Pater Denis Hendrickx O.Praem. was jarenlang actief in het pastoraat van de multi-religieuze geloofs- en wijkgemeenschap van Tilburg-Noord. Sinds 2013 is hij abt van de Norbertijnen van Berne.

Denis