Monialen bijeen rond nieuwe regels

Gepubliceerd op: 8-3-2019 om 11:29 door Tom Boesten.

OOSTERHOUT - Er is veel in beweging in de kloosters van monialen. De apostolische constitutie Vultum Dei Quaerere en de instructie Cor Orans hebben nieuwe wetgeving gebracht. Nu is het aan de kloosters om invulling te geven aan de nieuwe regels. Op 19 februari vond in Sint Catharinadal in Oosterhout een dag van studie en bezinning plaats.

Veel van wat er in het Wetboek van Canoniek Recht uit 1983 staat over monialen, is nu gewijzigd: het toezicht op de kloosters, het opheffen van kloosters, samenwerkingsverbanden, het slot, de vormingstijd. De belangrijkste veranderingen zijn de verplichting om tot een federatief verband te behoren, de langere vormingstijd, en duidelijker voorschriften bij het uitdoven van een klooster.

Verplichting tot samenwerking

Over deze onderwerpen bleken veel vragen te leven. De oude tradities van monialen zijn heel divers en moeilijk in één mal te stoppen. Cor Orans bevat gedetailleerde regels voor federaties, en verplicht de kloosters van monialen om toe te treden tot een federatie. Op diverse plaatsen is men bezig om federaties aan te passen, of nieuwe federaties op te richten, of, zoals bij de Benedictinessen, andere samenwerkingsverbanden te vormen. De kloosters proberen een draai te geven aan de verplichte federatievorming, zodat die recht doet aan hun tradities. Het is nog even afwachten of de H. Stoel de statuten zal goedkeuren van dit soort alternatieve federaties.

collage - klein bestand

fotoimpressie van de dag; op de foto rechtsboven de spreekster, zuster Scholastika Häring OSB van de abdij Dinklage (D)

De verplichte verlenging van de tijd van initiële vorming tot minimaal negen jaar leverde wat gemopper op. Vrouwen die in Nederland kiezen voor het contemplatieve leven, hebben doorgaans al levenservaring opgedaan. Het is onhandig dat ze nu negen jaar lang in beperkte mate meetellen. Daar komt nog bij dat deze regel niet geldt voor mannenkloosters. Zijn die dan sneller klaar voor de eeuwige professie?

Hoe verder met de kleine kloosters

Cor Orans geeft tamelijk gedetailleerde regels over hoe te handelen als een klooster steeds kleiner wordt. Dat is nieuw, want over het uitdoven van kloosters geeft het kerkelijk recht tot nu toe weinig aanwijzingen. Het is echter de vraag of de gekozen oplossing goed gaat werken. Uitdovende kloosters moeten aan de zorg van de federatie of van een vitaal klooster worden toevertrouwd. Is dat goed mogelijk als er veel kloosters tegelijkertijd in dezelfde situatie zitten? Worden de vitale kloosters dan niet overbelast? Ook hier moet een praktische invulling worden gezocht.

Laten zien dat een begin is gemaakt

Over enige tijd zal duidelijk worden hoe de H. Stoel met de regels om zal gaan. Officieel moeten alle kloosters in mei van dit jaar al lid zijn van een federatie. In de praktijk zal dit waarschijnlijk betekenen dat alle kloosters een begin moeten hebben gemaakt met de invoering van de regels.