Hogere Oversten brengen een verklaring uit aan de vooravond van Bisschoppenconferentie over misbruik

Gepubliceerd op: 20-2-2019 om 11:25 door eh . Bron: USG / UISG

ROME - "Misbruik van kinderen is onacceptabel altijd en overal. Hierover is geen discussie mogelijk." Dat schrijven de Hogere Oversten van de religieuze orden en congregaties wereldwijd in een verklaring die ze aan de vooravond van de topconferentie over de misbruik uitbrengen.

De Hogere Oversten, verenigd in de USG en UISG zeggen in deze verklaring paus Franciscus te steunen bij het initiatief voor deze kerktop. In hun werk komen de religieuzen vaak situaties tegen waarin  kunderen worden misbruikt en onderdrukt: kindsoldaten, mensenhandel en seksueel en fysiek of psychisch misbruik en verwaarlozing. Kinderen vormen de meest kwetsbare groep in onze samenleving en kinderen die leven in armoede, aan de randen van de samenleving of kinderen met een handicap zijn extra kwetsbaar.

Deconferentie van de komende dagen in Rome legt de focus op seksueel misbruik. Volgens USG en UISG heeft dit echter ook alles te maken met misbruik van van macht door autoriteiten in de kerk: bisschoppen, religieuzen en priester.

Schaamte

De Hogere Oversten zeggen zich diep te schamen bij de wetenschap dat het misbruik ook plaatsvond in hun eigen ordes en congregaties en dat zij dit niet voldoende onder ogen hebben gezien. Ze hebben diep berouw dat ze de signalen niet hebben gezien of hebben genegeerd.
De oversten spreken de hoop uit dat de Heilige Geest zijn werk zal doen. De conferentie duurt slechts drie dagen en dat is een korte tijd. Toch is er hoop dat er een andere wind zal gaan waaien en dat er belangrijke processen van verandering in gang worden gezet. De Kerk moet zijn verantwoordelijkheid nemen en stappen zetten om de besluiten die worden genomen snel te implementeren waarbij rekening gehouden moet worden met de verschillende culturen. Eén ding staat vast voor de religieuzen: Misbruik is altijd verkeerd en mag nooit en nergens plaatsvinden.

De paus is de sleutel

In hun verklaring zeggen de Hogere Oversten dat het leiderschap van de paus de sleutel is. Hij heeft veel ontmoetingen gehad met slachtoffers en erkent hun pijn en ook de schuld van de Kerk. Hij ziet in dat hij fouten heeft gemaakt en wil van de slachtoffers leren. De Hogere Oversten sluiten zich aan bij deze missie van de paus. Ook zij erkennen dat ze niet voldoende hebben geluisterd naar de slachtoffers en dat er grote fouten zijn gemaakt. Ze willen de slachtoffers bijstaan en leren van hun verhalen. Ze beloven de besluiten die de bisschoppen gaan nemen zo snel en zo goed mogelijk te implementeren in hun eigen beleid.
Er moet een andere cultuur komen in de Kerk en in de samenleving. Een cultuur waarin kinderen worden gekoesterd en hun bescherming voorop staat.

Onderwijs en zorg en vorming

De religieuzen hebben vele onderwijs- en zorginstelling wereldwijd waar nu het verschil gemaakt moet worden. De alertheid op alle signalen van misbruik is hoog en er zijn inmiddels strenge protocollen waardoor de veiligheid van de kinderen sterk is vergroot. 
In de vorming van religieuzen wordt aandacht voor misbruik van kinderen en kwetsbare volwassenen in elke fase geïntegreerd. Dit geldt voor zowel de vormingswerkers als voor degenen die in de fase van vorming zitten. Ook hier moet rekening gehouden worden met culturele verschillen. Maar nogmaals benadrukken de Hogere Oversten dat misbruik nooit geoorloofd is.

De religieuzen zullen hun spirituele centra vragen om zorg te dragen voor slachtoffers die worstelen met vragen rond geloof en zingeving. Ze beseffen dat velen van hen het vertrouwen in mensen die de Kerk vertegenwoordigen hebben verloren en daar ver afstand van nemen. Ze willen echter open blijven staan en hulp blijven bieden aan de slachtoffers die antwoorden zoeken en hen op een bescheiden wijze proberen te ondersteunen daarin. De Hogere Oversten zien dat veel slachtoffers worstelen met gevoelens van schaamte, schuld en zelfs zonde. Echter zijn zij degenen tegen wie gezondigd is.

Klerikalisme

De paus verzet zich sterk tegen het klerikalisme en wijst dat aan als een van de oorzaken die het toedekken van het misbruik in de hand heeft gewerkt. In de verklaring wijzen de religieuzen erop dat ook het sterke familiegevoel dat binnen de ordes en congregaties kan bestaan, dit in de hand kan hebben gewerkt en ertoe kan hebben geleid dat signalen niet zijn gezien. Vanuit een misplaatste solidariteit met medebroeders en -zusters zijn zaken verkeerd beoordeeld en soms toegedekt. De Hogere oversten willen zich inzetten voor meer transparantie en een andere cultuur waarin de blinde vlekken worden weggenomen.

Ze pleiten voor meer samenwerking tussen congregaties op het vlak van vorming en meer invloed van ouders en vrouwen als het gaat om het werk met kinderen.  Ze zijn ervan overtuigd dat als er beter geluisterd was naar moeders en vrouwen sommige zaken sneller aan het licht waren gekomen. 

Boodschap aan de slachtoffers

In het slot van hun verklaring richten de Hogere Oversten zich rechtstreeeks tot de slachtoffers. Ze betuigen nogmaals diep berouw en spijt aan hen en hun families dat er niet adequaat gehandeld is in de gevallen van misbruik. Ze hopen dat de slachtoffers willen zien dat ze nu van goede wil zijn en streven naar verbetering. Ze vragen daarbij ook de hulp van de slachtoffers.

Verder wijzen ze kort naar de vele verhalen die op dit moment in de media te zien zijn over het misbruik van zusters, seminaristen en kandidaten in het vormingsproces. Ook dit vraagt de aandacht van de Hogere Oversten en zij zullen alles op alles zetten om hier goed op te reageren en mee om te gaan.

De USG en UISG besluiten met het vragen van vergeving voor hun fouten en verklaren nogmaals achter de paus te staan en zich te blijven inspannen om nieuwe wegen in te slaan.

De hele verklaring in het Engels