Het verhaal van zuster Christa over de meisjes van Maria Regina

Gepubliceerd op: 28-1-2019 om 17:02 door Patrick Chatelion Counet / EH.

STEVENSBEEK - Zuster Christa Hijstek, dominicanes van Bethaniƫ, werkte jarenlang in het internaat Maria Regina in Stevensbeek. Het internaat kwam afgelopen zomer negatief in het nieuws. Zuster Christa vertelt hoe zij en haar medezusters probeerden zo goed mogelijk voor deze meisjes te zorgen.

Zuster Christa koos ooit voor de zuster Dominicanessen omdat ze houdt van "hun filosofie van vrijheid en gelijkheid. Alle mensen zijn gelijk. Waar je ook vandaan komt, wie je ook bent, je verdient kansen." Vanuit deze filosofie boden de zuster kansen aan de meest kanslozen. 

Internaat Maria Regina Stevensbeek
Internaat Maria Regina in Stevensbeek, foto: Wies van Leeuwen (Provincie Noord-Brabant)

Complexe problemen

"De meisjes die in Stevenbeek verbleven kwamen stuk voor stuk uit hele moeilijke situatie," vertelt zuster Christa. "Een optelsom van ernstige moeilijkheden. Veel meisjes hadden zelf iets. Tegenwoordig wordt het onderscheiden naar allerlei soorten als ADHD, autismestoornissen, psychiatrische aandoeningen, zwakbegaafd. Daarbij hadden vrijwel alle meisjes een problematiche achtergrond. Ouders aan de alcohol, hun ongehuwde moeder in de prostitutie, zelf ook daarmee in aanraking gekomen, families uit een crimineel milieu en ga zo maar door. Vaak kamen ze op uitspraak van de kinderrechter, via de Raad voor Kinderbescherming of Justitie, en een heel enkele keer omdat ouders daarom vroegen via Sociale Zaken van de gemeente. Niemand kwam vrijwillig. De meesten haddenal ik-weet-niet-hoeveel internaten achter de rug."

Over het internaat zelf zegt zuster Christa: "Maria Regina was ‘een besloten behandelingsinternaat'. Maar er stonden geen hekken om het terrein. Er waren ook geen poorten die dichtgingen. We hadden wel luikjes voor de ramen op de benedenverdieping. Die waren er niet om meisjes niet te laten ontsnappen, maar om te voorkomen dat er kerels binnenkwamen." Die 'kerels' kwamen voor hun 'handel,'  legt zuster Christa uit.

Onderwijs of ze wilden of niet

Hoewel de meisjes die geplaatst werden, ontslagen waren van de leerplicht, gaven de zusters hen wel degelijk onderwijs. "Vaak individueel, klassikaal was ondenkbaar.  Geen enkel meisje had hetzelfde niveau. Daar pasten we ons bij aan. Maar onderwijs kregen ze, of ze wilden of niet."

De meisjes werden opgeleid voor een huis-voor-werkende meisjes en daarna doorstroomden naar werk of vervolgonderwijs. Ze werkten in Stevensbeek ook in de wasserij, in de keuken, de tuin en de naaikamer. Zuster Christa: "Zwaar werk was het in elk geval niet. Soms achter de mangel, misschien, maar ik hielp altijd mee. Of lakens vouwen. Het was vooral saai werk. Dan leerde ik ze onderwijl volksdanspasjes".

Enkele vrouwen die in Maria Regina hebben gezeten spraken over gedwongen medicatie. Zuster Christa  vertelt dat de meisjes inderdaad hun medicijnen in moesten nemen. Die kregen ze op voorschrift van de psychiater en artsen, zoals ook nu in de psychiatrie nog steeds gebeurt. Maar ze gaven zo min mogelijk. Ze herinnert zich daarover nog eens flink ruzie gemaakt te hebben met een arts die veel meer wilde voorschrijven. 

Structuur aanbrengen

Zuster Christa is eigenlijk niet verbaasd over de boze en negatieve houding van de vrouwen die nu in het nieuws waren. "Kijk, ze zijn altijd boos geweest dat ze uit huis geplaatst waren. Soms was het trauma uit-huis-geplaatst te zijn groter dan de verschrikkelijke dingen die er thuis aan de hand waren. Voor hen was een crimineel milieu vaak normaal. Daar hadden ze ondanks alle ellende vrijheid. Die werd hen afgepakt. Als je de hele dag niets hoeft te doen, en opeens moet er van alles, dat is verschrikkelijk. Wij probeerden
structuur aan te brengen. Zij kwamen daartegen in opstand. Als nooit iemand aandacht voor je heeft, is
een beetje aandacht soms al bedreigend. Ik herinner me dat een meisje dat thuis door haar vader seksueel misbruikt werd, altijd maar boos bleef op onze maatschappelijke werkster. Zij had haar uit huis geplaatst. Als dat meisje wel eens een weekend naar huis ging, begon het misbruik opnieuw. Maar nooit een verwijt naar pappa, altijd alleen naar ons. Dat is een mechanisme. Ze projecteerden hun ellende op ons. Wij waren de oorzaak. En dat doen ze nog steeds, nu in de krant en voor de televisie."

 Het hele interview is te lezen in het KNR Bulletin op pag 4-7