50ste Vredesboodschap van Paus Franciscus: Geweldloosheid: een stijl van vredespolitiek

Gepubliceerd op: 19-12-2016 om 16:09 door eh/gm.

ROME - Op 1 januari 2017 zal Paus Franciscus de boodschap voor de 50ste Vredesdag uitspreken. Hier roept hierbij op tot geweldloosheid als stijl van vredespolitiek. De KNR zal het komende jaar aansluiten bij deze oproep en koos als jaarthema: Geweldloosheid en rechtvaardige vrede.

In zijn boodschap blikt de paus terug naar de eerste Vredesboodschap waarin paus Paulus VI zich tot alle volkeren richtte en "vrede de enige en ware weg tot menselijke vooruitgang" noemde. Hij waarschuwde toen al voor "het gevaar te  denken, dat de internationale controverses niet kunnen worden opgelost met behulp van de rede, dus van onderhandelingen die steunen op recht, rechtvaardigheid en billijkheid, maar enkel met behulp van afschrikwekkend en moorddadig geweld".

Een gebroken wereld

Ook nu leven we in een gebroken wereld, volgens paus Franciscus, waarin "geweld in in stukjes en beetjes plaatsvindt, op verschillende manieren en niveaus, enorm veel lijden veroorzaakt: oorlogen in verschillende landen en werelddelen; terrorisme, georganiseerde misdaad en onverwachte gewelddadige acties; het misbruik dat migranten en slachtoffers van mensenhandel ondergaan; de verwoesting van het milieu."  Geweld is echter niet de oplossing voor deze gebroken wereld: "geweld beantwoorden met geweld leidt in de beste gevallen tot gedwongen migraties en enorm lijden, , omdat kolossale hoeveelheden middelen worden ingezet voor militaire doeleinden en niet ten goede komen aan de dagelijkse noden van jonge mensen, families in moeilijkheden, de ouderen, de zieken, de grote meerderheid van mensen in onze wereld. In het ergste geval kan het leiden tot de dood, zowel lichamelijk als geestelijk, van veel mensen, zo niet van alle mensen."

paus vredesboodschap

Voorbeelden

In zijn boodschap wijst Franciscus ons op de evangelische opdracht je vijanden lief te hebben  (vgl. Lc. 6,27). Hij noemt hierbij voorbeelden waarmee Jezus ons de weg van de geweldloosheid toonde. Maar hij noemt ook anderen als voorbeeld van actieve geweldloosheid zoals Moeder Theresa, Mahatma Gandhi, Maarten Luther King jr. en de duizenden Liberiaanse vrouwen die met pray-inns en geweldloos protest vredesbesprekingen af wisten te dwingen die ertoe leidden dat er een einde kwam aan de tweede burgeroorlog in hun land.  Ook verwijst hij naar het geweldloze protest dat uiteindelijk eindigde met de val van de muur en de rol die paus Johannes Paulus II daarbij speelde.
Franciscus benadrukt dat inspanningen ten behoeve van slachtoffers van geweld en onrecht niet alleen voorkomen bij de Katholieke kerk.  "Ik wil opnieuw met nadruk bevestigen: Geen enkele religie is terroristisch.  Geweld ontwijdt de naam van God.  Laten we nooit moe worden te herhalen: De naam van God kan niet worden gebruikt om geweld te rechtvaardigen. Slechts vrede is heilig. Slechts vrede is heilig, niet de oorlog!”

Thuis beginnen

Zijn boodschap over geweldloosheid is gericht aan iedereen. De Paus roept ons allen op in eigen familie te beginnen. "Als geweld zijn oorsprong heeft in het meselijke hart, dan is het van fundamenteel belang dat geweldoosheid allereerst in praktijk wordt gebracht binnen families. ...De weg van geweldloosheid moet thuis beginnen en zich dan verder verspreiden over de gehele mensenfamilie. 'De heilige Theresia van Lisieux nodigt ons uit de kleine weg van de liefde in de praktijk te brengen, nooit de kans te missen voor een vriendelijk woord, een glimlach of een klein gebaar dat vrede en vriendschap zaait. Een integrale ecologie wordt ook gevormd door eenvoudige dagelijkse handelingen die breken met de logica van geweld, uitbuiting en egoïsme'”. (Laudato Si', 230)

Franciscus nodigt ons te kijken naar de 'handleiding' die Jezus zelf ons biedt. "Zalig de zachtmoedigen, zegt Jezus ons, de barmhartigen en de vredestichters, de zuiveren van hart en zij die hongeren en dorsten naar de gerechtigheid. Dit is ook een programma en een uitdaging voor politieke en religieuze leiders, leiders van internationale instellingen, en leidinggevenden binnen het zakenleven en de media wereldwijd: om de Zaligsprekingen toe te passen bij het uitoefenen van hun verantwoordelijkheden. Het is een uitdaging om de samenleving, gemeenschappen en bedrijven op te bouwen door te handelen als vredestichters."

Tot slot roept hij ieder van ons op te werken aan vrede: "Mogen wij ons in 2017 op contemplatieve en actieve manier wijden aan het verbannen van geweld uit onze harten, woorden en daden, en om geweldloze mensen te worden en geweldloze gemeenschappen op te bouwen die zorg dragen voor ons gemeenschappelijk huis."

De boodschap is, zoals gebruikelijk, ondertekend op 8 december het feest van de Onbevlekte Ontvangenis van de H. maagd Maria, die ook de Koningin van de Vrede is. De hele boodschap is in het Nederlands vertaald door de KNR in samenwerking met Pax en Pax Christi Vlaanderen.

Jaarthema KNR

De KNR heeft voor het komende jaar Geweldloosheid en Rechtvaardige Vrede als jaarthema gekozen. In de loop van het jaar zullen er diverse activiteiten rond dit thema worden georganiseerd, te beginnen met de nieuwjaarsbijeekomst voor Bestuur en commissies op 11 januari a.s.