Kleurrijk Religieus Leven: “De wereld is ons huis”

Gepubliceerd op: 11-10-2016 om 15:46 door G. Moorman.

AMSTERDAM - Gisteren, 10 oktober, werd in Amsterdam de dag voor Kleurrijk Religieus Leven gehouden. Dit keer in een vernieuwde opzet.

Het was bepaald geen alledaagse ontmoeting. Rikko Voorberg, dominee van de PopUp Kerk en theatermaker, ging in gesprek met de jongere generatie religieuzen in Nederland.  In het Huis van Sant’ Egidio in hartje Amsterdam kwamen zusters, broeders en paters uit vele verschillende landen bijeen om met hem te spreken over hun missie in Nederland.

Met zijn achtergrond in de Gereformeerd Vrijgemaakte kerk – een bijzonder orthodox-protestants kerkgenootschap - was Rikko Voorberg een onwaarschijnlijke gesprekspartner. Maar hij wist meteen aan het begin te wijzen op gezamenlijke raakvlakken. Hij vertelde over de gesloten subcultuur waarin hij was opgegroeid; een cultuur compleet met eigen taal (de ‘tale Kanaäns’), kledingstijl en vanzelfsprekendheden. Evenals buitenlandse missionarissen die arriveren in een nieuw land, werd ook hij geconfronteerd met een geweldige cultuurschok toen hij theologie ging studeren in Kampen. Binnen no time raakte hij al zijn zekerheden kwijt.

KRL Rikko Voorberg
Rikko Voorberg

Een pijnlijke ervaring, zo erkende hij, maar wat ervoor in de plaats kwam was dat meer dan waard. Hij belandde in kunstenaarskringen en leerde er interessante en gedreven mensen kennen. Zijn wereldbeeld kantelde. “Zij waren veel minder bang dan ik”, vertelt hij. “Zij durfden de rauwe werkelijkheid onder ogen zien en die onder de aandacht te brengen van mensen. Bijna alle kunst gaat over de rottigheid in de mens, én over de katharsis, de reiniging. Vroeger geloofde ik dat de kerk er was om het vuur van het geloof brandende te houden. Ik ontdekte dat ik een omgekeerde weg moest gaan. Ik had de passie nodig van deze kunstenaars en theatermakers om weer het vuur van mijn geloof te laten branden.”

Als onbeschermde gast

Voorberg waarschuwt voor een kerk die zich opsluit achter de eigen, veilige kerkmuren. De wereld is ons huis. Het is volgens hem essentieel voor het evangelie om een onbeschermde gast te zijn in de wereld. Jezus had geen steen om zijn hoofd op te leggen, zo hield hij zijn luisteraars voor. Met zijn PopUp kerk zoekt hij aansluiting bij de wereld van andere dertigers. Mensen leggen er, anders dan in de meeste kerken, geen weg af van ingroeien en aanpassen. Er wordt niet gepreekt. Mensen komen er samen rond een maaltijd en een Bijbeltekst. Ze vragen zich af hoe die tekst raakt aan hun eigen leven en herschrijven de oude teksten soms toe naar hun eigen situatie.

Voorberg heeft inmiddels geleerd dat kerken soms verder durven te gaan dan kunstenaars. Een theatermaker kruipt in de huid van een ander. De kerk leert mensen te leven in het verhaal dat Jezus Christus ons heeft verteld. Want het evangelie raakt aan deze wereld. Voorberg: “Die traditie van mij heeft veel meer gelijk dan ik me realiseerde. Jezus zoekt de pijn op, de lammen en blinden, vraagt aandacht voor de schaamteplekken van de samenleving. Hij geneest. In de seculiere samenleving is er nauwelijks plek voor zwakte, kwetsbaarheid, spijt.”

Ongebaande paden

Voorberg schuwt niet om ongebaande paden te betreden. Zo kwam hij op het idee om tijdens een Amsterdamse Kunstnacht, waarin theatermakers de stad introkken om op locatie theaterstukken uit te voeren, iets te creëren rond het thema ‘spijt’. Het lot wilde dat de enige locatie die voor hem beschikbaar was een roemrucht sextheater was op de Wallen. Dat hinderde niet, zijn theaterstuk begon zodra de laatste klanten waren vertrokken. Bezoekers aan de Kunstnacht konden door deel te nemen aan een klassiek biechttraject van belijdenis van zonden, het tonen van berouw en de bereidheid tonen tot verbetering, in de vroege ochtend gelouterd het theater verlaten. “En iedereen vond het fantastisch!”, aldus Voorberg

Hoe kleurrijk het verhaal van Voorberg ook was, toch bleken er genoeg herkenningspunten voor zijn toehoorders. Hij doet met zijn PopUp kerk niet heel iets anders dan wat ordestichters hebben gedaan, die immers ook van gebaande paden afweken om iets geheel nieuws te beginnen. Ook nu nog hebben religieuzen een zekere vrijheid binnen de kerk om te experimenteren met nieuwe vormen, op nieuwe plekken. Rikko’s reactie daarop: “Besef wel dat Christus daar al is. God is beter te vinden in de marge van de samenleving, dan op de plek waar wij ons achter veilige muren verschansen.”

KRL panelgesprek 2016
Panelgesprek met Rikko Voorberg, zr. Celine Chako ssps, br. Ignatius Maria, broeder van St. Jan