Advocaat voor mensenrechten en duurzame ontwikkeling: "this pope is pretty cool'

Gepubliceerd op: 8-9-2016 om 11:30 door GM.

AMSTERDAM - Gisteren vond de slotlezing plaats van een conferentie over mensenrechten en milieubescherming. Gerard Moorman, KNR-stafmedewerker voor missie en ook duurzaamheid, was ook uitgenodigd

Milieuactivisme is, zeker in landen op het zuidelijk halfrond, een van de gevaarlijkste activiteiten ter wereld. In 2015 werden  wereldwijd 185 natuur- en milieubeschermers vermoord. 110 daarvan woonden en werkten in Latijns-Amerikaanse landen als Brazilië, Colombia en Mexico. Landen dus met grote katholieke meerderheden. Misschien om die reden hadden milieuactivisten die afgelopen week een training hebben gevolgd in Nederland specifiek gevraagd om enkele vertegenwoordigers van kerken uit te nodigen voor een slotlezing die woensdagmiddag plaatsvond in het Lloyd Hotel in Amsterdam.

De lezing werd gegeven door Jan van de Venis, een gedreven advocaat die zich heeft gespecialiseerd in de band tussen mensenrechten en duurzame ontwikkeling. Vorig jaar september werd hij benoemd tot ‘ombudsman voor toekomstige generaties’. In zijn optiek voegen mensenrechten een verfrissende, morele component toe aan het klimaatdebat. Het verbindt ons als mensheid en haalt de mondiale verbinding Noord-Zuid naar boven. Ook legt het de relatie met onze verantwoordelijkheid voor toekomstige  generaties bloot.

'Alles hangt met alles samen'

De verbindingen die hij legt, tussen mensenrechten en duurzaamheid, tussen de huidige generatie en de volgende, tussen Noord en Zuid, sluiten goed aan op Laudato Si’  van Paus Franciscus. “Alles hangt met alles samen” is immers één van de leidende gedachten in deze encycliek. Toch verzuimde van de Venis de rol van religieuze leiders in het milieudebat expliciet te benoemen. Guy Dilweg ofm vroeg hem daar dan ook naar in de plenaire discussie. “Ik had nooit gedacht dat ik dit zou zeggen”, was het antwoord van van de Venis, “but this pope is pretty cool.”  Hij waardeert de milieuboodschap van de paus. Maar, zo zei hij, de paus is ook deel van een systeem dat lange tijd een bepaalde visie op de relatie tussen mens en milieu in stand hield dat tot grote problemen heeft geleid.

Ethische overwegingen

Ethische overwegingen moeten weer de overhand krijgen binnen nationale en internationale wetgeving, zegt van de Venis. Hij trok een vergelijking met slavernij. Tot diep in de 19e eeuw was daar juridisch niets mis mee, maar ethisch natuurlijk wel. Uiteindelijk hebben ethische overwegingen de doorslag gegeven. Datzelfde moet gebeuren met mensenrechten, milieubescherming en de rechten van toekomstige generaties. Religieuze leiders zouden wel eens een grotere rol kunnen spelen bij het benadrukken van ethische principes op deze terreinen, dan Jan van de Venis denkt.

Berta Cáceres

Berta Cáceres, een van de vermoorde milieu-activisten