Informatiebijeenkomst over vluchtelingenopvang

Gepubliceerd op: 22-2-2016 om 17:12 door eh.

DEN BOSCH - De CMBR organiseerde op 18 februari een goedbezochte bijeenkomst voor religieuzen over opvang van vluchtelingen. Zo’n 50 deelnemers werden tijdens deze middag geïnformeerd over de opvang van nieuwe vluchtelingen die nu in grote getale toestromen maar ook over al langer lopende projecten voor de opvang van ongedocumenteerden.

Opvang door het COA, een majeure inspanning

Na een opening en welkom door pater Theo te Wierik msc, voorzitter van de CMBR, was het woord aan dhr. Sjef Robroek, unit manager uitvoeringsprocessen van het COA (Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers). Hij vertelde over de inspanningen die zijn organisatie in de laatste maanden heeft moeten doen om alle vluchtelingen die ons land binnenkwamen een dak boven hun hoofd te bieden.  De opvang van de laatste maanden heeft hij ervaren als een majeure opgave.  Hoewel er verwacht werd dat de toestroom van asielzoekers in 2015 zou groeien, was het COA niet geheel voorbereid op deze grote aantallen.  Een groot verschil met de jaren ’90, toen er vanwege de Balkanoorlogen grote aantallen vluchtelingen naar ons land kwamen, is dat instroom geleidelijker was. In 2015 was er sprake van een enorme piek. Daarnaast waren er meer grote panden beschikbaar (bijv. oude kloosters). Belangrijk verschil met die tijd is ook dat de tegenstand nu beter georganiseerd is via sociale media. Er is veel aandacht voor deze tegenstanders, waardoor het lijkt dat de groep zeer groot is. In feite staat 75 – 80% van de Nederlanders neutraal of positief t.o.v. opvang van vluchtelingen. Een ander belangrijk verschil met de jaren ’90 is het dualisme. Destijds kon het college van B&W zelf besluiten of er een opvanglocatie in de gemeente zou komen en bestemmingsplannen wijzigen, nu is daar een besluit van de gemeenteraad voor nodig. En deze gemeenteraden zijn veel terughoudender geworden vanwege de protesten.

Dhr. Robroek licht kort toe hoe de asielprocedure in zijn werk gaat en vertelt over de verschillende vormen van opvang. Naast de reguliere AZC is er nu sprake van noodopvang met minder voorzieningen en was er in de grootste piekperiode zelfs sprake van crisisopvang, waarbij in overleg met de veiligheidsregio’s mensen voor korte perioden werden opgevangen in sporthallen etc.

Het COA zoekt voor de AZC’s en noodopvang vaak naar grotere locaties waar minimaal 200 mensen gehuisvest kunnen worden. Dat leidt ertoe dat veel kloostergebouwen niet in aanmerking komen. Wel merkt hij dat veel religieuzen op andere wijzen bijdragen: door het geven van taallessen, aanbieden van maaltijden Ook dat is ontzettend belangrijk.

Praktijkverhaal zusters van de Goede Herder

Na de inleiding van dhr. Robroek was het tijd voor een verhaal uit de praktijk. Dhr. Hubert Janssen, directeur van de zusters van OLV van Liefde van de Goede Herder in Nederland en klooster Euphrasia op Landgoed Dennenheuvel.  Na het vertrek van de zusters uit het klooster in 2014 hebben zij deze locatie aan het COA aangeboden voor de opvang van vluchtelingen voor een periode van 3 – 5 jaar. Op dat moment had het COA echter geen interesse. De locatie was te klein en het was niet (financieel) verantwoord deze als AZC te exploiteren op dat moment.

Nu is de situatie veranderd en er is overal grote behoefte aan opvang en woningen voor statushouders. De zusters zijn daarom in gesprek gegaan met de gemeente over het aanbieden van hun kloosters voor de opvang van mensen met een verblijfsvergunning voor de duur van maximaal drie jaar. Dhr. Janssen vertelt over het soms moeizame proces, waarbij stap-voor-stap en zeer projectmatig alle beslissingen zijn genomen. Ook vertelt hij over het belang van goede communicatie naar alle betrokkenen en de weerstand die er vanuit de omgeving is gekomen. Tot slot gaf hij nog enkele belangrijke tips voor religieuzen die een vergelijkbare stap overwegen.

Vluchtelingenbijeenkomst

Opvang van ongedocumenteerden

Na de pauze was er aandacht voor de opvang van mensen die uitgeprocedeerd zijn. Rian Ederveen, coördinator van het Landelijke Ongedocumenteerden Steuntpunt vertelde kort de geschiedenis van de noodopvang voor ongedocumenteerden. Uit haar verhaal blijkt dat de het wel of niet geven van opvang en de kijk daarop in de loop der jaren veranderd is met het politieke klimaat. De opvang van mensen die uitgeprocedeerd zijn komt voor de verantwoordelijkheid van particuliere initatieven en organisaties. In het verleden vaak ook opgericht door of met steun van religieuzen. De hele discussie over het wel of niet moeten bieden van bed, bad en brood voor mensen die geen verblijfsvergunning hebben kwam kort aan de orde. Vanuit verschillende motieven bieden organisaties en gemeenten opvang aan deze mensen. Bij gemeenten speelt vaak de openbare orde en veiligheid ook een rol. Bij organisaties meer humanitaire en politieke redenen. Ook benadrukte Rian Ederveen dat naast bed, bad en brood ook begeleiding van groot belang is. Mensen hebben juridische ondersteuning nodig. Ze pleitte voor meer mogelijkheden voor scholing en het doen van vrijwilligerswerk, ook voor ongedocumenteerden en wees daarbij op een onlangs gestart initiatief: www.iedereen-aandeslag.nl

Praktijkvoorbeeld: de Vuurhaard

Ook nu werd de inleiding van het LOS geïllustreerd met een praktijkvoorbeeld. Frater Ad de Kok van de Vuurhaard vertelde over de wijze waarop de fraters van Tilburg al jarenlang uitgeprocedeerde asielzoekers onderdak bieden en begeleiden. Daarnaast proberen zij bewustwording en begrip te kweken door het wekelijkse eetcafé waarbij de vluchtelingen koken voor een 40-tal gasten en samen met hen aan tafel gaan.

Wat doet de PIN?

De middag werd besloten door dhr. Rogier Moulen Janssen, secretaris van de PIN. Hij vertelde kort over de vele projecten voor opvang en ondersteuning van ongedocumenteerden die door de religieuzen via de PIN financieel worden ondersteund. Het LOS is indertijd zelfs mede op initiatief van de PIN en enkele andere fondsen opgericht.  Als voorbeeld noemde hij het MEDOC-project van Dokters van de Wereld, dat gezondheidszorg voor ongedocumenteerden biedt.

De PIN werkt veel samen met anderen in het Landelijk Fondsenoverleg waarvan R. Moulen Janssen voorzitter is. Vanwege de grote stroom vluchtelingen is in dit overleg besloten meer te gaan samenwerken op een aantal deelgebieden. PIN neemt deel aan de werkgroepen voor gezondheidszorg en traumaverwerking en op het gebied van onderwijs en scholing. In de eerste werkgroep zijn reeds ver gevorderde plannen rond een project van Warchild.

Particuliere opvang

Tijdens de middag was er tussentijds ruimte voor het stellen van vragen. Een punt dat daarbij aan de orde kwam was de vraag naar opvang door particulieren. Het COA raadt dit sterk af, het LOS maakt wel gebruik van opvang door particulieren en bijvoorbeeld in religieuze communiteiten, maar zowel Rian Ederveen als Ad de Kok benadrukten het belang van samenwerking hierbij met een professionele organisatie.

Slotgebed

Aan het einde van de dag sprak voorzitter Theo te Wierik nog een slotgebed uit:

Wie is onze naaste, God?
Het klinkt als een uitvlucht
Om niet lief te hebben
En als een verontschuldiging
Omdat wij mensen
Laten sterven
In eenzaamheid en verdriet.
Want de eigenlijke vraag
Is niet wie onze naaste is,
Maar wel
Of wij de naaste willen zijn
Van onze medemensen.
Geef ons daarom de durf
Onze handen
Uit de mouwen te steken
En gekwetste en lijdende
Mensen nabij te zijn
én te blijven,
voor altijd!