De droomkerk van Denis Hendrickx o.praem.

Gepubliceerd op: 25-11-2015 om 20:31 door Elze Sietzema-Riemer.

- In zijn onlangs uitgekomen boekje 'Te doen gerechtigheid' en in een interview dat op nieuwwij.nl verscheen, geeft Denis Hendrickx, abt van de abdij van Berne en penningmeester van de KNR, zijn visie op de toekomst van geloof en kerk in Nederland.

Enkele fragmenten uit genoemd interview.

Hoe vitaal is de katholieke kerk in Nederland?
“Ik denk dat het katholieke leven – het christelijke leven – echt wel vitaal is. Wat er lokaal allemaal gebeurt vanuit een christelijke grondslag aan gemeenschapsopbouw, bijvoorbeeld voor vluchtelingen, daar blijkt een grote vitaliteit uit. Maar de katholieke kerk als organisatie maakt het ons erg moeilijk. Dat heeft te maken met het feit dat wij er niet in slagen om de inhoud en de organisatie op elkaar aan te passen. Wij beroepen ons teveel op de regelgeving, wetten en voorschriften, en geven onvoldoende ruimte aan de beweging. Want dat is wat de christelijke gemeenschap zou moeten zijn: een beweging, die dus ook voortdurend in beweging zou moeten zijn. En ik mis daarin inspirerend leiderschap. Het is zo jammer dat onze bisschoppen er nauwelijks blijk van geven open te staan voor een echte dialoog. Dat ze in plaats van te luisteren aankomen met allerlei verboden, die zo weinig verbinding hebben met de huidige tijd. Hierdoor stoot je mensen af, in plaats van dat je ze inspireert. Het is opvallend dat juist een paus als Franciscus, die op zichzelf de kerk helemaal niet revolutionair wil veranderen, zo geliefd wordt – juist door de manier waarop hij mensen benadert. Die menselijke, liefdevolle houding ten opzichte van iedereen mis ik over het algemeen in het leiderschap hier in Nederland.”

Hoe ziet uw droomkerk eruit?
“Een kerk die van onderen wordt opgebouwd, niet van boven. Natuurlijk heb je een organisatie, een structuur en leiders nodig. Maar dat zou ten allen tijden dienend aan die gemeenschap van mensen moeten zijn, in plaats van andersom. En in die kerk zijn niet alleen priesters leiders, maar alle mannen en vrouwen met leiderschapskwaliteiten. Ik vind het zo jammer dat dit nu niet mogelijk is. Ik ken heel wat pastoraal werkenden die daar uitermate geschikt voor zouden zijn. De bestaande parochiestructuur zal zeker in onze westerse wereld langzaam aan verdwijnen, maar vitale geloofsgemeenschappen zullen er blijven en zullen steeds weer ontstaan. Daar moet ruimte aan gegeven worden: aan leiderschap voor zo’n beweging, aan plaatsen van samenkomst, aan bemoedigend toespreken en daadwerkelijke steun. Een organisatie die dienend is aan wat mensen beweegt en bezighoudt. Dat is mijn droomkerk. En daarin ben ik gelukkig niet de enige. Met grote regelmaat ontmoet ik mensen die op zo’n weg onderweg willen zijn.”

Denis H

Wat is uw droom voor de abdij?
“Dat het in meerdere opzichten een werkplaats wordt, waar mensen met allerlei verschillende achtergronden zich thuis kunnen voelen, tot rust kunnen komen en inspiratie op kunnen doen. Een interreligieuze werkplaats waar we, los van allerlei structuren, actief de dialoog opzoeken. En waar nog meer ruimte is voor diaconie. Een oase. In mijn droom wordt dat gedragen door een gemeenschap, maar niet zozeer bestaande uit enkel en alleen religieuzen. Het zou ook een federatie kunnen zijn, van verschillende kleine gemeenschappen. Met religieuzen, maar ook bijvoorbeeld met gezinnen, en organisaties. De Begijnhof-hof structuur spreekt mij daarbij erg aan. Daar zitten mijns inziens elementen in die vandaag de dag goed gebruikt kunnen worden; waar mensen iets individueels hebben, maar ook iets gemeenschappelijk delen. Ik denk dat het daarmee ook aantrekkelijker wordt om aan te sluiten en dus om de gemeenschap hier van een toekomst te voorzien.”

Wat moet er gebeuren om de abdij in uw droomplek te laten veranderen?
“Ja, dat is niet altijd even makkelijk. In onze overgeorganiseerde samenleving is het een hele opgave om überhaupt iets van de grond te krijgen. Ik heb al vaak genoeg mijn hoofd gestoten, op de meest onbegrijpelijke manieren. Zo hebben we aan de gemeente een ruimte aangeboden voor de opvang van vluchtelingen. Dat is uiteindelijk op niets uitgelopen omdat de COA alleen gelooft in grootschalige accommodaties, terwijl tegelijkertijd de overheid overweegt om gezonde mannelijke vluchtelingen met wat zakgeld op de straat te laten leven. De regering is hiertoe een voorstel aan het uitschrijven. Hoe is dit in Godsnaam mogelijk? Ik kan hier 24 mensen een plek geven! En dan heb ik het nog niet eens over al die andere abdijen en kloosters, die dezelfde mogelijkheid hebben. Of over het feit dat de COA bulkt van het geld, waardoor eventuele aanpassingen aan accommodaties zonder al te veel moeite te verwerkelijken zijn. Maar ik weiger dan de handdoek in de ring te gooien. Op tal van andere vlakken is er nog zoveel mogelijk.
Om je vraag heel simpel te beantwoorden: gewoon doorgaan met wat we al doen. En daarnaast ruimte geven aan mensen die voor een aantal jaar mee willen draaien. Heel praktisch zijn we nu boven onze boekhandel bezig om drie appartementen te maken. Waarom zouden daar niet ook mensen kunnen wonen die mede de kern van onze gemeenschap gaan vormen? Voor zulke ideeën moeten we niet bang zijn.”

Kunnen jonge mensen in de katholieke kerk de leiding krijgen?
“De dienst van de leiding is geen eenvoudige zaak. Het gaat per definitie niet om jong of oud, maar om het beoefenen van openheid. Jonge inspirerende mensen zou de dienst van de leiding zeker niet onthouden moeten worden. Maar oudere leidinggevenden, met grote wijsheid en een vracht aan ervaring, moet vanwege de leeftijd niet per definitie het leiderschap ontnomen worden. Ik denk dat je geen algemene regel kunt stellen. Het gaat er om of iemand in staat en bekwaam is en daartoe wordt gedragen. Dat lijken mij de belangrijkste uitgangspunten. En iemand in de kracht van zijn leven heeft dan zeker een voorkeur.”

Het volledige interview