Goede praktijken

Gepubliceerd op: 29-9-2015 om 13:23 door WvdV.

- In een recente studie belicht Elisabeth Hense de good practices bij nieuwe maatschappelijke initiatieven van zowel burgers als instellingen.

Zij analyseert hoe die tot stand zijn gekomen, wat hun praktische betekenis is en waarin hun kracht schuilt. Het gaat om negen initiatieven rond respectievelijk eten, zorg en geld.

Rond eten

In onze samenleving worden we voortdurend geconfronteerd met schandalen rond de productie, de bereiding of de verspilling van voedsel. Om hierin verandering te brengen zijn op verschillende scharniermomenten van de voedselketen initiatieven gestart. Stadslandbouw, zelf koken en het delen van eten met anderen zijn er drie  van. De centrale waarde hierbij is verbondenheid tussen mens en natuur en tussen mensen onderling. Stedelingen komen in aanraking met de natuurlijke productie van hun voedsel en met hen die hier zorg voor dragen. Mensen die zelf koken grijpen terug op natuurlijke ingredienten en gaan meestal samen met anderen van hun creaties genieten. En mensen die hun eten delen scheppen via lekkere en gezonde maaltijden verbondenheid tussen buren of wijkgenoten. Rond eten komen de volgende initiatieven in het boek aan bod: Uit Je Eigen Stad, Hotspot Hutspot, Thuisafgehaald,

Rond zorg en geld

De huidige zorg in ons land moet ingrijpend veranderen om de kosten te beperken, maar ook omdat mensen anders verzorgd willen worden: met meer regie over hun leven, een eigen invulling van welzijn en een zorgvuldige afstemming van de zorg op de eigen situatie. De auteur bespreekt communityvorming rond zorg in de civil society, nieuwe wetgeving voor zorgnemers vanuit de overheid en een alternatief zorgaanbod in de marktsector. Het gaat om Zorgcoöperatie Hoogeloon, Unal zorg en Eigen Kracht Centrale.
Ons huidige geldstelsel heeft forse nadelen, die door de crises waarin we verkeren, steeds zichtbaarder worden. De initiatieven rond geld die in het boek aan bod komen zijn: Stichting Stro, Qoin en Money, money, money van theatermaker Dette Glashouwer. De drijfkracht achter deze vernieuwende initiatieven lijken de grote levensvragen te zijn: Hoe stellen we ons het menselijk leven voor? Wat zien we als goed en juist? Wat draagt bij tot vervulling en diepte? Wat laat mensen gedijen en maakt onze samenleving rijker?

Al deze initiatieven demonstreren een nieuw elan voor geestelijke waarden: nieuwe vormen van verbondenheid, participatie en verantwoordelijkheid. De initiatiefnemers treden daarmee in het spoor van eeuwenoude tradities van sociaal bewogen levenskunst waarin de zorg voor het zelf samengaat met de zorg voor de ander. Bovendien markeren ze met hun ethisch-spirituele gevoeligheid een cultuuromslag die ook voor andere sectoren in de maatschappij aantrekkelijk blijkt te zijn.

Zorginitiatieven

In een slotparagraaf attendeert Hense op de enorme invloed van het christendom op de vernieuwing van de zorg. Als belangrijke persoonlijkheden wijst ze in dit verband onder meer op Frans van Sales, Jeanne de Chantal, Vincent de Paul, Louise de Maurillac, Jean Baptiste de la Salle en Joannes Zwijsen. Hoewel in het boek seculiere inititatieven centraal staan zijn de initiatiefnemers volgens Hense gevoelig voor de 'goddelijke attributen' uit de christelijke, joodse of islamitische tradities: empathie, verbondenheid, respect, liefde, verantwoordelijkheid en gerechtigheid.

Elisabeth Hense, Vernieuwingsinitiatieven rond eten, zorg en geld in Nederland.Een kwestie van spiritualiteit. Amsterdam, VU University Press. ISBN 978 90 8659 701 7