De Passie van Pater Karel

Gepubliceerd op: 5-8-2015 om 08:16 door WvdV.

MUNSTERGELEEN - Pater Mark-Robin Hoogland cp is voorzitter van de beheer-stichting van het bedevaartsoord Heilige Pater Karel en provinciaal overste van de Passionisten in Nederland en Noord-Duitsland.

De onthulling van een beeld in de tuin van het bedevaartsoord enkele weken geleden was aanleiding om hem enkele vragen voor te leggen.

Wat is de betekenis van de heiligverklaring voor deze plek?
Tot de heiligverklaring in 2007 was Pater Karel Houben vooral een heilige van Munstergeleen, waar hij geboren is, en de directe omgeving. Met de zaligverklaring in 1988 en de heiligverklaring 19 jaar later, is de persoon Pater Karel voor veel meer mensen bekend geworden: zijn eenvoud, zijn aandacht voor de mensen, zijn geloof als bron van inspiratie, de genezende kracht die van zijn handen uitging. Zijn leven was niet gemakkelijk. Zo ervaren mensen, gelovigen en zoekenden, zogezegd, hem als met ons en één van ons, maar ook als een bron van hoop en heil. Bezoekers ervaren zijn nabijheid en zijn betekenis intenser, lijkt het wel. Misschien is dit ook omdat het leven ingewikkelder is geworden, individueler en harder. Maar naast een verdieping merken we dus ook een getalsmatige toename van belangstellenden. We merken dat niet alleen uit de regio Sittard, maar uit heel Limburg en de grensstreek steeds meer mensen deze kapel weten te vinden. Eveneens uit andere delen van Nederland en zelfs uit Noord-Frankrijk krijgen we post en bezoekers.

Wat zijn de plannen met het Bedevaartsoord en hoe past de beeldenserie hier in?
De verleiding is om te denken in termen van groot, groter en nog groter. Maar al snel realiseerden wij ons dat de kracht van dit bedevaartsoord de kleinschaligheid is, het laagdrempelige, het eenvoudige. Dat karakter willen we absoluut bewaren. Tegelijkertijd willen we dat mensen voor wie deze oase iets betekenen kan, de Kapel en haar tuin weten te vinden, met hun vragen en hun pijn. De Kapel en een deel van de tuin (die nog in ontwikkeling is) hebben we als plekken van rust en stilte aangeduid: rust en stilte zijn een zeldzaamheid aan het worden in ons bestaan. De winkel en de ontmoetingstuin met de beelden zijn geschikt gemaakt voor de ontmoeting met anderen. We hopen dat mensen zichzelf en hun dierbaren herkennen in de beelden waarmee we aandacht vragen voor veronachtzaamde groepen in onze maatschappij en Kerk. Met de beelden willen wij uitdrukken dat dit een welkome plaats is voor iedereen, juist ook de beschadigde en de zoekende mens.

Het bedevaartsoord

beeld houben

Wat stelt het beeld voor? Wat is de betekenis ervan?
Dit beeld bestaat uit twee handen die een mijnschacht vasthouden, waarop twee koempels (mijnwerkers) zijn: een staand, met een pneumatische hamer, en een zittend. Ze zijn een beetje naar elkaar toegebogen. De kunstenaar, John Deckers, heeft er niet één bepaalde betekenis aan willen geven en wij als opdrachtgevers ook niet. Ik zie in de handen de beschermende handen van God ofwel de zegenende handen van Pater Karel. Uit verhalen van mensen die de Kapel bezoeken weten we dat mijnwerkers en hun families steun ervaren hebben door hier regelmatig te komen – de steun die ze van de (leidinggevende) mensen of hun familie misschien niet altijd ervoeren. De twee koempels lijken met elkaar te communiceren, zonder woorden. Ik vind het heel mooi hoe de kunstenaar een solidariteit tussen hen heeft weten uit te beelden. Die solidariteit was onder de grond ook noodzakelijk, want als er niet werd samengewerkt, gebeurden er ongelukken of werden ongelukken zelfs dodelijk. Zo is het een warm beeld, zowel wat betreft de handen als wat betreft de onderlinge band tussen de mijnwerkers. Aan de voet van het beeld liggen aan elkaar gelast twee stutten en een pneumatische hamer, originele attributen: gekregen! Ze vormen de verbinding tussen het mooie kunstwerk en het echte leven. Prachtig vind ik dat! Dezelfde attributen heeft John Deckers in het brons uitgebeeld. Dat maakt het beeld nòg sprekender.

Hoe kwam u op het spoor van de kunstenaar?
We hebben wat rondgekeken op websites van Limburgse kunstenaars. Eerder werk van John Deckers (in Limburg, maar ook in Joure!) sprak ons meteen aan: creatief en figuratief (want we wilden het wel herkenbaar houden), echt mooi! We kregen ook een aanbeveling van de stadarchivaris van Sittard; de stad had ook al eens iets bij hem besteld en had goede ervaringen zowel met hem als persoon als met het eindresultaat. Ook wij hebben als Bestuur van het Bedevaartsoord heel fijn met hem toegeleefd naar het uiteindelijke beeld: in dialoog, stap voor stap, en dat zie ik ook af aan het beeld dat er nu staat.

Kunt u al iets onthullen over de beelden, die de komende jaren de beeldentuin zullen gaan sieren?
Nee, haha. Nou ja, de groepen van mensen waarvoor we met de beelden, in de geest van Pater Karel en dus in de lijn van de spiritualiteit van de Passionisten, aandacht hebben en aandacht vragen, blijft een verrassing. We zijn er zelf ook nog niet helemaal uit. Maar het zullen groepen mensen zijn die niet in het centrum van de belangstelling staan in onze maatschappij en/of in de Kerk. We zoeken steeds een Limburgse kunstenaar, om de band met de regio te versterken. Ik zou het mooi vinden als er een levendige variëteit van beelden zou komen, omdat er heel uiteenlopende soorten mensen ons bedevaartsoord bezoeken. De bedoeling is dat er elk jaar een beeld bij komt, totdat we er zeven hebben. Dat houdt verband met het budget (een schenking), maar past ook goed bij de devotie van de Passionisten van de zeven smarten van Maria; de beelden komen links en rechts van de Mariagrot te staan.

Mark Robin H

Mark-Robin Hoogland cp

Kunt u iets meer vertellen over de Passionisten en hun spiritualiteit anno 2015?
Onze spiritualiteit wordt uitgedrukt met de Latijnse term Memoria Passionis, de herinnering aan de Passie, van Jezus. Doordat wij de herinnering aan zijn Passie levend houden in ons hart, willen wij gevoeliger worden voor- en zijn met degenen die vandaag de dag een kruis te dragen hebben. In de Nederlands-Noordduitse provincie zijn we met 28: een relatief kleine groep, niet meer allemaal jong, zogezegd, maar met een paar jongere en met veel vitale krachten. Het bedevaartsoord is wel een speerpunt in het beleid van de provincie. We hebben pas daar in de buurt een nieuw klooster gekocht, in Übach-Palenberg, net over de grens bij Landgraaf. Daar ontwikkelen we enige activiteiten van bezinning en rond gemeenschap. Ik denk dat dat ook de toevoegende waarden van religieuzen zijn in deze tijd. In Haastrecht (op de grens van Zuid-Holland en Utrecht) hebben we een zelfde focus vanuit de gastvrijheid die we willen verlenen. 

Hoe zien de Passionisten hun beroemde confrater pater Karel Houben?
Tot de heiligverklaring was er bij de Passionisten wereldwijd nauwelijks aandacht voor deze medebroeder. In onze provincie in feite ook nauwelijks; er was iemand voor vrijgesteld en die deed het werk rond de Kapel. In de aanloop naar de heiligverklaring hebben we hem en zijn betekenis als het ware herontdekt. We hebben nieuwe boekjes uitgegeven en om dat te kunnen, moesten we ons opnieuw in hem verdiepen. In 2012 hebben we de Kapel gerenoveerd, helemaal in stijl. Dat alles heeft een verlevendiging in de provincie teweeg gebracht: een nieuw enthousiasme, dat ook uitstraalt op de vele vrijwilligers die we in Munstergeleen hebben. We realiseren ons dat een heilige als Pater Karel een tekenwaarde heeft in deze onzekere tijden en dat wij via hem ons pastorale werk meer inhoud kunnen geven ten gunste van hen die wij ontmoeten.

Eerder bericht