Vorming in barmhartigheid

Gepubliceerd op: 30-4-2015 om 13:04 door Joris de Wit. Bron: FRATERS CMM 15/1

UDENHOUT - Joris de Wit loopt voor zijn opleiding aan de Fontys Hogeschool in Tilburg sinds november vorig jaar stage bij de vluchtelingenopvang in communiteit De Vuurhaard. Ook draaide hij mee bij de ‘inlooplunch’ van de Elimcommuniteit van de fraters in Tilburg. Wat heeft hem daartoe gebracht en hoe ervaart hij deze ‘vorming in barmhartigheid’?

In december 2012 was ik 29 jaar, had een goede baan en niets te klagen. Toch miste ik iets en dit gevoel bleef knagen: wat wil ik nu echt met mijn leven? Het welbekende ‘dertigersdilemma’. Ik had altijd al veel interesse in alles wat met religie te maken had en wilde in mijn werk graag dienstverlenend zijn naar mensen die het echt nodig hebben. Toen ik de op-leiding ‘Levensbeschouwelijk werker’ aan de Fontys Hogeschool in Tilburg ontdekte, wist ik dat deze mij op het juiste spoor zou brengen. De studie is niet enkel op het katholieke geloof georiënteerd, maar heeft ook aandacht voor andere religies en filosofie, passend bij de huidige multireligieuze samenleving.

Enorm complex

In 2013 ben ik gestart in de deeltijdvariant en combineer deze met een parttime baan. In mijn stage bij De Vuurhaard wil ik ontdekken wat het betekent om te werken vanuit een katholieke spiritualiteit en roeping. Tevens doe ik ervaring op in het werken met een doelgroep die me aan het hart gaat. Voordat ik aan mijn studie begon heb ik door het Midden-Oosten gereisd. In Irak en Israël heb ik veel meegekregen van de problematiek die daar speelt. Toen ik in de wereld van De Vuurhaard stapte, schrok ik in eerste instantie dan ook van de omstandigheden waarin veel uitgeprocedeerde vluchtelingen verkeren in Nederland. Deze mensen, vaak gevlucht uit oorlogsgebieden, hebben al zoveel meegemaakt en worden dan in een welvarend land als Nederland aan hun lot en aan de straat overgelaten. Het is te simpel om hier de bureaucratie en ellenlange procedures de schuld van te geven, want in de afgelopen maanden heb ik wel ontdekt dat de vluchtelingenproblematiek enorm complex is. Een oplossing is niet zomaar bedacht, maar gelukkig zijn er tot die tijd wel opvangplaatsen zoals De Vuurhaard. Hier kunnen de vluchtelingen in alle rust zichzelf voorbereiden op hun volgende stap: een nieuwe procedure of terugkeer naar het land van herkomst. Dat dit mooie werk voor de fraters en vrijwilligers niet altijd gemakkelijk is heb ik ook ontdekt.

 de Vuurhaard

Joris de Wit (rechts) met een vluchteling uit Benin en vrijwilligster Yvonne Boers in De Vuurhaard

Dilemma

De vluchtelingenopvang gebeurt in samenwerking met VluchtelingenWerk en er worden duidelijke afspraken gemaakt over hoe lang iemand in De Vuurhaard mag verblijven. Maar wat doe je als iemand die termijn ruim overschrijdt en nog geen andere verblijfplaats heeft gevonden? Wat doe je als iemand moet vertrekken mede omdat hem ook wel wat nalatigheid verweten kan worden in het zorgdragen voor zijn eigen toekomst? Maar het sneeuwt buiten en ergens lijkt de vluchteling ook radeloos verloren te zijn geraakt in de Nederlandse bureaucratie. Dit zijn moeilijke dilemma’s, maar wel tevens de momenten waarop ik heb ontdekt hoe de spiritualiteit van de fraters een rol speelt in hun werk. Durven we de beslissing te nemen om de jongen de straat op te sturen, zodat hij wel voor zichzelf moet gaan zorgen. Misschien is dat net het zetje dat hij nodig heeft. Of dulden we dat hij nou net één van die weinige mensen is die misschien niet zo goed voor zichzelf kan zorgen en daar wat extra steun bij nodig heeft? Door op deze manier naar het dilemma te kijken vind ik dat je recht doet aan de persoon in kwestie.

Er wordt gekeken naar wat het beste voor hem is. Het vraagt naast tijd ook lef om hier deze overwegingen te maken. Twee zaken waar het in de huidige maatschappij vaak aan ontbreekt en wat het werk van de fraters juist onderscheidend maakt.

Barmhartigheid

Naast mijn stage bij De Vuurhaard heb ik ook enkele weken meegedraaid bij de ‘inlooplunch’ van de Elimcommuniteit in Tilburg. Hier leerde ik nog een andere parallelle wereld in Nederland kennen, die van armoede en eenzaamheid. De fraters van Elim, in samenwerking met parochie Peerke Donders, hebben hier oog en aandacht voor mensen die anders vergeten worden. Sinds kort durf ik hier het stempel ‘barmhartigheid’ op te plaatsen. Een woord dat ik wel kende, maar nooit echt begreep.

In De Vuurhaard wordt op elke donderdag door de fraters, vluchtelingen en vrijwilligers het ‘eetcafé’ georganiseerd. Iedereen is dan welkom om te genieten van het exotische eten dat de vluchtelingen en vrijwilligers samen klaarmaken. Na de maaltijd wordt de gasten een presentatie aangeboden door frater Ad de Kok. Hij vertelt daarin over de vluchtelingenproblematiek en het leven van de fraters. Door middel van een drieslag legt hij tevens uit wat barmhartigheid is: zien, geraakt worden en in beweging komen. Deze uitleg was een enorme eyeopener voor mijzelf en ontzettend leerzaam in het kader van mijn studie. In de opleiding is veel aandacht voor de worsteling die mensen ervaren rondom zingeving (of het gebrek daaraan) in het leven.

Volgens mij is leven en werken vanuit barmhartigheid nu precies iets dat voor zin kan zorgen.

Kleine verhalen

Ik raak enorm geïnspireerd en gemotiveerd door de barmhartigheid en passie die ik zie bij de fraters van De Vuurhaard en de Elimcommuniteit, maar ook bij vluchtelingen en bezoekers van de inlooplunch. Zo is er de vluchteling die vastberaden is om in de voetsporen van zijn vader het onrecht in zijn land van herkomst aan te pakken. Niet via de gewapende strijd, maar via de politiek. Maar ook inspirerend is de bezoeker van de inlooplunch die protesteert tegen het sluiten van ‘De Pollepel’ in Tilburg. Hij stond op tijdens de lunch en vroeg gepassioneerd aan de medebezoekers om steun om de sluiting van ‘hun eethuis voor iedereen’ te voorkomen. Ik denk dat het deze kleine verhalen zijn die de samenleving weer wakker kunnen schudden en mensen kunnen inspireren om betekenis te geven aan hun leven. Ik probeer dit soort verhalen dan ook een plaats te geven in de nieuwsbrief die ik tweewekelijks maak voor De Vuurhaard.

Toekomst

De gesprekken en ontmoetingen die ik tot nu toe heb gehad met verschillende fraters helpen mij enorm om mijn eigen weg te vinden als levensbeschouwelijk werker. Ik ben dan ook ontzettend dankbaar dat ik deze kans heb gekregen en hoop dat er na en naast mij nog velen anderen zich laten inspireren door de spirituali-teit die ten grondslag ligt aan het werk van de Fraters CMM.