De kerk als betrouwbaar gesprekspartner

Gepubliceerd op: 7-4-2015 om 19:23 door A. Lascaris o.p.. Bron: www.nieuwwij.nl

ROME - In een column op Nieuw Wij bepleit dominicaan André Lascaris een open houding van de kerk jegens aspecten van het moderne gezinsleven.

Dit naar aanleiding van het vervolg op de synode van de Rooms Katholieke Kerk over het gezin, dat dit najaar zal  plaats vinden. Het klassieke gezin – vader, moeder, kinderen – staat onder druk. Tegenwoordig komt het voor dat mensen met elkaar trouwen die ieder al kinderen hebben en soms ook samen kinderen krijgen. Vader en moeder werken beiden; hun arbeid is vaak onzichtbaar en onbegrijpelijk voor de kinderen. Naast deze gezinnen hebben ‘eenoudergezinnen’ moeite zich te handhaven.

A Lascaris

Lascaris somt een aantal praktijken op, dat niet strookt met de traditie van de katholieke kerk, zoals echtscheiding, concubinaat en homohuwelijk. Aan niet-naleving van de normen zijn sancties verbonden. Gescheiden katholieke mensen die opnieuw een burgerlijk huwelijk of een nieuw contract gesloten hebben mogen niet ter communie. In feite wordt er meestal niemand geweigerd die naar voren komt voor de communie. Ik kan me indenken dat er tijden geweest zijn dat iemand die gescheiden was en toch ter communie ging, een schandaal veroorzaakte. Trouwens volgens de kerk leven allen die ongehuwd samenleven in doodzonde; zij mogen strikt genomen evenmin ter communie tenzij ze gebiecht hebben en zij samenwonen hebben opgegeven.

Om mensen pastoraal te benaderen en te ondersteunen moeten we ons herinneren dat Jezus zelf kritiek had op het allen en alles opeisende gezin met in zijn tijd een patriarchale structuur: “Al wie de wil van God zal doen, die is mijn broeder, en zuster en moeder.” (Mk3, 35) Het is aan de middeleeuwse kerk te danken dat de vrouw die ging trouwen uitdrukkelijk haar ja-woord moest geven. Het huwelijk is daardoor vrijer, losser en minder dwingend geworden. De seksualiteit heeft ook een geschiedenis. Nog in het begin van de twintigste eeuw konden in sommige streken op het platte land meisjes pas trouwen als zij vruchtbaar bleken te zijn. Er werd een kamertje bij de boerderij gebouwd waar zij ’s nachts verbleef en waar jonge mannen haar konden bezoeken. Vernederend een dergelijke toets!

Wil de kerk werkelijk gezinnen, vrouwen en mannen, hetero’s en homo’s pastorale aandacht geven, dan moet zij laten zien een betrouwbare gesprekspartner te zijn. Bescheiden en kritisch. Een theologie is nodig die weet heeft van geschiedenis, van de betrekkelijkheid van kerkelijke regels, en van de veranderlijkheid van culturen en individuen. Een aandachtig pastoraat dat open staat voor het zoeken van God naar ons.

De volledige column