Publicatie Salesianen van Don Bosco

Gepubliceerd op: 29-8-2014 om 13:17 door . Bron: Provincialaat sdb

BRUSSEL / HOEVELAKEN - Dit najaar verschijnt een studie over de geschiedenis van de Salesianen van Don Bosco in Nederland.

In de tweede helft van de 19de  eeuw stichtte de Italiaan Giovanni Bosco een congregatie die zich richtte op de opvang van de verwaarloosde jeugd in opkomende industriesteden. In enkele decennia groeide ze uit tot een wereldwijde organisatie. Ook in Nederland kregen de salesianen, priesters en lekenbroeders, voet aan de grond. Welke plaats de congregatie in ons land heeft ingenomen, wat voor werk de salesianen deden en hoe ze zich aan de veranderende omstandigheden hebben aangepast zijn de vragen die de leidraad vormen voor deze studie.

Toegewijd aan de jeugd  geeft in twaalf hoofdstukken een beeld van de vijfentachtig jarige geschiedenis van de salesianen van Don Bosco in Nederland. De eerste salesianen kwamen in 1928 naar Lauradorp, een nieuw woonoord in de Limburgse mijnstreek. Ze bouwden voor de uit heel Europa toegestroomde mijnwerkers een kerk met ernaast een ‘oratorium’, een jeugdcentrum waar jongeren vrij konden binnenlopen voor sport, spel en religieuze vorming.

Idealisme en optimisme karakteriseerden de eerste decennia, ook al kampten de salesianen met geldgebrek. Voor een groeiende groep studenten werd het noodzakelijk eigen vormingshuizen te openen. In hun communiteiten leefden de salesianen lange tijd volgens de door Don Bosco ingestelde leefregels - Don Bosco lo faceva così – Don Bosco deed het zó.

Dan komen de jaren tot de Tweede Wereldoorlog, de gebeurtenissen tijdens de Duitse bezetting en de eerste jaren na de bevrijding aan bod. De behoefte aan opvang van de ‘verwaarloosde jeugd’ was groot, met name in de Randstad, waar de jeugdproblematiek zich scherper aftekende dan in de provincie. De Nederlandse tak van de congregatie werd verheven tot een zelfstandige provincie met aan het hoofd een Italiaanse provinciaal. Don Annibale Bortoluzzi zou tot 1962 de leiding houden.

In de jaren zestig vond een omslag plaats. Door de toenemende welvaart in Nederland kozen tientallen salesianen er voor om naar missiegebieden te vertrekken waar nog sprake was van échte ‘kansarme’ jeugd. Wie gingen er heen, wat deden ze en hoe verhielden ze zich tot de vreemde culturen?

De relatie die de salesianen onderhielden met weldoeners, medewerkers en vrijwilligers krijgt ook alle aandacht. In het daarop volgende hoofdstuk volgen we de bestuurlijke ontwikkelingen binnen de Nederlandse provincie. Wie waren de opvolgers van Bortoluzzi en wat waren hun belangrijkste beleidsaccenten? En een opvallend detail: twee Nederlandse salesianen werden tot bisschop gewijd!

De hoofdstukken acht, negen en tien weiden uit over de ontwikkelingen tussen 1960 en 2000 binnen de opleidingshuizen, het pastorale werk en het jeugdwerk. Het waren de jaren dat er intensief gewerkt werd, de samenleving op religieus en sociaal terrein grote veranderingen doormaakte en nieuwe technologieën hun intrede deden. Een afnemende belangstelling voor het kloosterleven noopten de salesianen intensiever te gaan samenwerken met leken aan wie ze steeds meer werk moesten overdragen.

Er wordt een apart hoofdstuk gewijd aan de pijnpunten in de geschiedenis van de Nederlandse salesianen, met name de recent naar buiten gekomen misstanden op de internaten, die zich voornamelijk voordeden in de jaren zestig. Het boek sluit af met een blik op de toekomst. Hoe houdt het salesiaanse gedachtegoed stand nadat leken steeds meer het werk van de religieuzen hebben overgenomen. Welke nieuwe initiatieven worden er ontplooid om de problemen van de multiculturele samenleving het hoofd te bieden? Dat leidt tot een slotbeschouwing waarin een korte evaluatie gegeven wordt van al hetgeen de salesianen in de loop van de jaren tot stand hebben gebracht.

Verschijningsdatum: 15 oktober 2014. 
Meer informatie via mail: info@donbosco.nl 
 
Auteur Marie-Antoinette Willemsen studeerde culturele en sociale antropologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en promoveerde op een studie naar het leven en werk van de missionaris-etnograaf Jilis Verheijen SVD, resulterend in de biografie Een pionier op Flores. Jilis Verheijen [1908-1997] missionaris en onderzoeker