Tien jaar vernieuwde KNR

Gepubliceerd op: 10-1-2014 om 11:36 door WvdV.

TILBURG - Op 9 januari 2014 vond de ‘traditionele’ KNR-Nieuwjaarsbijeenkomst plaats, die bedoeld is voor leden van KNR-commissies, bestuursleden en medewerkers. Als gastvrouwen fungeerden de Zusters van Liefde, die daartoe hun nieuwe Ontmoetingscentrum en de prachtige kapel ter beschikking hadden gesteld.

In die kapel was de dag tevoren onder overweldigend grote belangstelling de afscheidsviering gehouden van zuster Renée Geurts. In de geest was zij merkbaar present.

De Nieuwjaarsbijeenkomst had nog om andere redenen een bijzonder karakter. KNR-voorzitter broeder Cees van Dam memoreerde in zijn openingstoespraak hoe tien jaar geleden in klooster Zin in Vught de ‘vernieuwde’ KNR van start was gegaan. De KNR is weliswaar enkele decennia ouder dan tien jaar, maar het ‘vernieuwende’ van toen markeerde het einde van de samenwerkingsverbanden van de actieve vrouwelijke religieuzen, de broeders/fraters, de priester-religieuzen en de monialen en het opgaan van die verbanden in de ‘vernieuwde’ KNR. Het tienjarige bestaan was aanleiding om alle oud-(vice)voorzitters en bestuursleden van de KNR uit te nodigen. Broeder Van Dam vertelde over de inspirerende ontmoeting - samen met andere leden van de Unie van Generale Oversten (USG) - zes weken eerder met Paus Franciscus. Tijdens die ontmoeting heeft paus Franciscus het jaar 2015 uitgeroepen tot Jaar van het Godgewijde Leven. Meer informatie over de gedenkwaardige ontmoeting.

Ook informeerde broeder Van Dam de aanwezigen over de gesprekken die waren gevoerd met de prefect, de Braziliaanse kardinaal João Bráz de Aviz en de secretaris, José Rodríguez Carballo, van de Congregatio. Laatstgenoemde, tot voor kort minister generaal van de minderbroeders franciscanen, is in april 2013 benoemd tot secretaris van de Vaticaanse Congregatie voor de Instituten van Godgewijd Leven en van de Gemeenschappen van Apostolisch Leven, kortweg 'Congregatie voor de Religieuzen'. Mgr Carballo komt, op uitnodiging van de KNR, begin februari naar Nederland.

In het kader van het KNR-jaarthema 2014 ‘Geroepen om te delen – vrijwillige armoede als gave aan een wereld in crisis’ zal een pastorale brief verschijnen. Een van de auteurs van genoemde brief is theoloog, VKMO-medewerker en lekendominicaan Thijs Caspers, die als hoofdspreker optrad tijdens de Nieuwjaarsbijeenkomst. In zijn prikkelende rede gaf hij een ferme aanzet voor een inspirerende visie op (al dan niet vrijwillige) armoede. Hij deed een oproep om ons opnieuw te bezinnen op wat economie is en waartoe zij dient. In zijn alternatieve beeld – steunend op onder anderen Thomas van Aquino – verschijnt armoede op een geheel eigen wijze. En zeker in het door hem geschetste beeld van ‘vrijwillige armoede’ hebben religieuzen een belangrijke rol te vervullen. De tekst van Caspers’ inleiding.

Dankbaar (leren) zijn

Zuster Martha Verstraeten osb en de heer Jan Koonings reageerden op de inleiding van de hoofdspreker. Zuster Martha Verstraeten,  abdis van de Onze Lieve Vrouwe abdij te Oosterhout, nam met instemming kennis van de inleiding van Thijs Caspers. Diens woorden inspireerden haar ertoe om de registers van de eigen traditie er op na te lezen en erover in gesprek te gaan met een medezuster. Vanuit de Benedictijnse traditie staan veeleer matigheid als weg naar het goede leven en dankbaarheid centraal dan vrijwillige armoede. Als grondimpuls voor haar eigen roeping noemde zuster Martha haar verlangen om dank te geven. We zijn geneigd om bij armoede-crisis te denken aan iets dat je van buitenaf overkomt, maar de echte crisis is van binnen als je om welke reden dan ook, aan de grond zit. Wie zich bindt aan de gemeenschap weet zich afhankelijk en dient genoegen te nemen met het gegevene. Dat is voor ons mensen vaak niet aangenaam en het niet zelf beschikken heeft een zelfde soort effect als armoede. Daarom is het een leerproces om een houding van dankbaarheid te oefenen. Welvaart impliceert bezit en een houding van zelfbeschikking en zelfstandigheid. Dat is in zich niet goed en niet kwaad, als er maar ruimte is voor dat andere gegeven: afhankelijkheid en dank om het gegevene. We schieten daarin tekort en staan daarin niet alleen, getuige de vele aansporingen van Benedictus om niet ontevreden te zijn en niet te mopperen. Zuster Martha vertelde aan het slot over een indringende ervaring met een medezuster. Hierop was van toepassing de tweede strofe uit het lied van W. Barnard De aarde is vervuld: Gods goedheid is te groot // voor het geluk alleen // zij gaat in alle nood // door heel het leven heen.

Econoom en FKR-lid Jan Koonings legde in zijn reactie de nadruk op de noodzaak om na te denken over een meer rechtvaardige verdeling van schaarse goederen en citeerde daarbij uit een lied van Roald Schaap dat eerder die middag had geklonken: ‘want nu zijn de kilo’s verkeerd verdeeld.’ Met instemming riep hij ook een uitspraak van Gutiérrez in herinnering over de armen, die het vermogen hebben om ons te evangeliseren. Als bronnen van inspiratie noemde Koonings organisaties als Oikocredit en de Triodosbank en mensen als Herman Wijffels, René Grotenhuis en Arjan Broers.

De gelovige protestliederen die Roald Schaap en zijn one-man-band ten gehore brachten sloten naar vorm en inhoud perfect aan op de thematiek van de bijeenkomst.

2014 COLLAGE