Jongeren, hun geloof en hun roeping

KNR-Jaarthema 2018

In oktober 2018 wordt een mondiale bisschoppensynode gehouden, die zich speciaal zal buigen over 'de jongeren'. De kerk wil zich verdiepen in de vraag hoe zij jongeren kan “vergezellen op hun weg naar volwassenheid, zodat zij, door een proces van onderscheiding, het plan voor hun leven kunnen ontdekken en dat met vreugde kunnen realiseren…” (Persverklaring Vaticaan, 6 oktober 2016)

In verband daarmee worden wij kerk-breed uitgenodigd om hierover in gesprek te gaan, vooral met de jongeren zelf. Het moet ook een bisschoppensynode van de jongeren worden.

Paus en jongeren JWD 2016De KNR heeft besloten om als Nederlandse religieuzen aan dit gesprek deel te nemen en dit tot Jaarthema van 2018 te maken. De open en uitnodigende benadering van het geloof onder jongeren en de aandacht voor hoe zij de weg van hun roeping volgen, maakt het mogelijk hier zinvol mee aan de slag te gaan. Het daagt ons als religieuzen uit tot reflectie op onze aanwezigheid onder jongeren, ons jongerenwerk en onze roepingenaandacht. Ook biedt de daarbij horende aansporing van het wederzijds naar elkaar luisteren tussen generaties veel kansen.

Voorbereidende fase

Wanneer we in 2018 met dit thema aan de slag gaan, is er al heel veel gebeurd, zowel in Nederland als daarbuiten. We stappen in een rijdende trein. In het voorjaar van 2017 verscheen een “Voorbereidend Document”, getiteld Jongeren, het geloof en de onderscheiding van de roeping. Daarin werden voor de aanloopperiode de invalshoek, de hoofdaandachtspunten en de werkwijze geschetst.

Speciaal wordt daarbij aandacht gevraagd voor een wereldwijde consultatie onder de jongeren. Het is de bedoeling dat zij ons vooral zelf vertellen wat zij hiervan vinden. De verwerking van deze raadpleging moet daarna het fundament worden van de gesprekken tijdens de Synode.

Deze consultatie gebeurde het afgelopen jaar ook in Nederland. Jongerengroepen werden uitgenodigd over een aantal vragen te reflecteren en ook individueel konden geïnteresseerden een enquête invullen.

In november 2017 verscheen de Nederlandse eindrapportage daarvan, het Rapport Jongeren, het geloof en de onderscheiding van de roeping. Daarin wordt de situatie in Nederland geanalyseerd en worden op basis van de evaluaties "best practices" genoemd.

Waar staan de Nederlandse religieuzen in dit opzicht?

Het is opvallend dat er vanuit de Nederlandse religieuzen relatief veel aan jongerenwerk gedaan wordt. Op diverse plaatsen gebeurt dat institutioneel, maar velen zijn hier ook persoonlijke mee bezig.

– Een vaste plek hebben daarbinnen de traditionele jongerencentra, zoals bij de Dominicanen in Huissen en Zwolle, Casella in Hilversum, Don Bosco, het Franciscaans Jongerenwerk, Ignatiushuis Amsterdam, de Westerhelling Nijmegen, etc. (zie: www.knr.nl/jongeren).

– Daarnaast hebben zich de laatste decennia een aantal jonge religieuze instituten op dit terrein begeven, onder meer de Broeders van Sint Jan, de Dienaressen van de Heer en de Maagd van Matará en de Dominicanessen van St. Cecilia.

– Verder zijn diverse jonge religieuzen actief in het studentenpastoraat en ontvangt een flink aantal kloosters geregeld jongerengroepen.

Naar verhouding is het jongerenwerk het apostolaatstype waaruit de religieuzen zich de afgelopen decennia het minst hebben teruggetrokken. Wij hopen dat dit jaarthema kan bijdragen aan de verdieping van deze jongerenaandacht en aan het op nieuwe manieren verstaan van de missie die we als religieuzen hebben op dit vlak.

Dat laatste, hoe we onze missie in het jongerenwerk zien, is een speciaal punt. Dit wordt door degenen die op dit vlak actief zijn namelijk nogal verschillend beleefd. Kunnen we die rijkdom aan verschillen vruchtbaar maken en in gesprek brengen?

In ieder geval biedt de centrale invalshoek van de bisschoppensynode daarvoor een mooie ingang. Die keert de blikrichting om en vraagt ons om te starten vanaf de andere kant, bij het luisteren naar de jeugd. Dit niet alleen eenmalig nu, bij de raadpleging rond deze synode, nee het moet ook de ziel zijn van onze jongerenaandacht en ons roepingenwerk. Uitgebreid krijgt dat bijvoorbeeld aandacht in de paragraaf over begeleiding:

“De Geest van God werkt in het hart van iedere man en vrouw door gevoelens en verlangens, die verbonden zijn met ideeën, beelden en plannen. Door zorgvuldig te luisteren heeft de mens de gelegenheid deze signalen te interpreteren.” (Voorbereidend Document, p. 14)

Alleen wanneer jongeren zich echt gehoord, gezien en gewaardeerd weten, zullen ze op weg gaan. En waarschijnlijk zullen zij ons daarbij ook weer nieuwe wegen wijzen, gewoon door die zelf in hun persoonlijke bewogenheid in te slaan.

Namens de Werkgroep Jaarthema 2018

Pierre Humblet